Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы тату көршілік пен стратегиялық әріптестік бүгінде мемлекетаралық деңгейден өңіраралық ынтымақтастыққа ұласып, нақты экономикалық жобалар арқылы нығайып келеді. Соңғы жылдары екі елдің шекаралас өңірлері арасындағы байланыс жанданып, сауда, инвестиция, өндіріс және гуманитарлық саладағы қарым-қатынас жаңа қарқын алды. Осы үрдістің заңды жалғасы ретінде Ақтау қаласында Қазақстан Республикасы мен Өзбекстан Республикасы Өңірлер басшылары кеңесінің алғашқы отырысы өтіп, оның аясында маңызды құжаттарға қол қойылды.
Аталған жиынға Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров қатысып, өңіраралық ынтымақтастықты кеңейтуге бағытталған бірқатар кездесулер өткізді. Форум барысында Түркістан облысы мен Өзбекстан Республикасының Самарқанд, Ташкент және Жызақ облыстары арасында бауырластық байланыс орнату туралы келісімдер рәсімделді. Бұл құжаттар екі елдің шекаралас өңірлері арасындағы қарым-қатынасты жаңа деңгейге көтеріп қана қоймай, ұзақ мерзімді серіктестіктің құқықтық негізін қалыптастырады.
Келісімдерге сәйкес алдағы уақытта сауда-экономикалық байланыстарды дамытуға, өзара инвестиция көлемін арттыруға, өндірістік кооперацияны кеңейтуге, ауыл шаруашылығы өнімдерін бірлесіп өндіру мен өңдеуге, туризм саласын дамытуға, мәдени-гуманитарлық байланысты нығайтуға, білім беру және ғылым бағытында тәжірибе алмасуға ерекше көңіл бөлінеді. Сондай-ақ жастар саясаты, кәсіпкерлікті қолдау, цифрландыру және инновациялық жобаларды жүзеге асыру мәселелері де ынтымақтастықтың негізгі бағыттарының бірі ретінде белгіленді.
Форум аясында Түркістан облысы мен Жызақ облысы арасындағы ынтымақтастық туралы келісімді жүзеге асыру жөніндегі арнайы Жол картасы бекітілді. Құжатта бірлескен инвестициялық жобаларды іске асыру, кәсіпкерлердің өзара байланысын күшейту, өндірістік кәсіпорындардың кооперациясын дамыту, ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспортын арттыру және логистикалық мүмкіндіктерді тиімді пайдалану жөніндегі нақты іс-шаралар қамтылған. Сонымен қатар әрбір жобаның орындалу мерзімі мен жауапты тараптары белгіленіп, келісімдердің қағаз жүзінде қалып қоймай, нақты нәтижеге бағытталуына басымдық берілді.
Өңір басшысы Нұралхан Көшеров кездесулер барысында Түркістан облысы мен Өзбекстан өңірлері арасындағы байланыс жылдан-жылға нығайып келе жатқанын атап өтті. Оның айтуынша, бүгінгі қол қойылған құжаттар өзара тиімді әріптестіктің жаңа кезеңін бастап, өндірістік кооперацияны күшейтуге, инвестиция тартуға, экспорт көлемін ұлғайтуға және жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді.
Соңғы жылдары Түркістан облысы Өзбекстанмен экономикалық байланысты жүйелі түрде кеңейтіп келеді. Географиялық жақындық, ортақ тарихи және мәдени құндылықтар, көлік қатынасының қолайлылығы екі өңір арасындағы сауда айналымының тұрақты өсуіне ықпал етуде. Бүгінде Өзбекстан Түркістан облысының негізгі сыртқы сауда серіктестерінің бірі саналады. Өңірден көрші елге ауыл шаруашылығы өнімдері, жеміс-жидек, көкөніс, ет және өңделген азық-түлік өнімдері экспортталса, Өзбекстаннан өндірістік жабдықтар, құрылыс материалдары, тоқыма өнімдері мен түрлі өнеркәсіптік тауарлар жеткізіледі.
Экономикалық байланыс тек саудамен ғана шектелмейді. Соңғы жылдары екі тараптың кәсіпкерлері бірлескен өндірістерді іске қосуға басымдық беріп келеді. Түркістан облысында өзбек инвесторларының қатысуымен жеңіл өнеркәсіп, құрылыс материалдарын өндіру, тамақ өнеркәсібі және ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу бағытында бірқатар кәсіпорындар жұмысын бастаған. Ал түркістандық кәсіпкерлер Өзбекстан аумағында сауда үйлері мен логистикалық байланыстарды дамыту арқылы өз өнімдерінің экспорттық әлеуетін кеңейтіп келеді.
Өңірлер арасындағы ынтымақтастықтың тағы бір маңызды бағыты – ауыл шаруашылығы. Екі облыстың табиғи-климаттық жағдайының ұқсастығы, аграрлық сектордағы тәжірибесі мен ғылыми әлеуеті жаңа технологияларды енгізуге және өнімділікті арттыруға мүмкіндік береді. Соңғы жылдары су үнемдеу технологияларын енгізу, жылыжай шаруашылығын дамыту, тұқым шаруашылығы, мал шаруашылығы және ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу бағытында тәжірибе алмасу тұрақты сипат алған.
Туризм саласында да өзара ықпалдастық кеңейіп келеді. Түркістан қаласының түркі әлемінің рухани орталығы ретінде танылуы Өзбекстанның Самарқанд, Бұхара және Ташкент қалаларымен бірлескен туристік бағыттарды қалыптастыруға жол ашты. Қазір екі елдің туроператорлары ортақ туристік өнімдер әзірлеп, тарихи-мәдени маршруттарды халықаралық нарыққа ұсыну бағытында жұмыс жүргізіп жатыр. Бұл өз кезегінде туристер ағынын көбейтіп, қызмет көрсету саласының дамуына серпін береді.
Білім, ғылым және мәдениет саласындағы ынтымақтастық та жаңа мазмұнға ие болуда. Жоғары оқу орындары арасында студенттер мен оқытушылар алмасу бағдарламалары жүзеге асырылып, бірлескен ғылыми жобалар қолға алынуда. Мәдениет күндері, өнер ұжымдарының гастрольдері, көрмелер мен жастар форумдары халықтар арасындағы рухани байланысты нығайта түсуде.
Түркістан облысында жүргізіліп жатқан инвестициялық саясаттың нәтижесінде өңір бүгінде Қазақстандағы ең қарқынды дамып келе жатқан аймақтардың біріне айналды. Соңғы жылдары облысқа триллиондаған теңге инвестиция тартылып, жаңа индустриялық аймақтар құрылды, өндірістік парктер ашылды, ондаған жаңа кәсіпорын іске қосылды. Металл өңдеу, ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу, ет өндірісі, жылыжай кешендері, құрылыс индустриясы және логистика бағытындағы жобалар өңір экономикасының жаңа тірегіне айналып келеді.
Осындай жағдайда Өзбекстан өңірлерімен ынтымақтастықтың кеңеюі Түркістан облысы үшін стратегиялық маңызға ие. Себебі көрші мемлекеттің ірі нарығы, өндірістік тәжірибесі мен кәсіпкерлік әлеуеті жаңа инвестициялық жобаларды жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Бірлескен кәсіпорындардың көбеюі екі елдің де экономикасына оң әсер етіп, шекаралас өңірлердегі халықтың тұрмыс сапасын жақсартуға ықпал етеді.
Ақтауда қол қойылған келісімдер мен бекітілген Жол картасы – осы өзара сенімге негізделген серіктестіктің кезекті нәтижесі. Ендігі міндет – келісімдерде көзделген жобаларды уақытылы жүзеге асырып, нақты экономикалық нәтижеге қол жеткізу. Бұл құжаттар Түркістан облысы мен Самарқанд, Ташкент және Жызақ облыстары арасындағы ынтымақтастықты жаңа деңгейге көтеріп қана қоймай, Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы өңіраралық байланыстың үлгілі моделіне айналуға негіз қалайды.