Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы өңіраралық байланыстар соңғы жылдары жаңа экономикалық мазмұнға ие бола бастады. Әсіресе өндірістік кооперация, инвестициялық әріптестік және технологиялық алмасу бағыттарындағы ынтымақтастық екі елдің шекаралас өңірлері үшін маңызды стратегиялық бағытқа айналып отыр. Осы тұрғыдан алғанда Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеровтің Өзбекстан Республикасына жасаған жұмыс сапары өңіраралық ықпалдастықты тереңдетуге бағытталған маңызды қадамдардың бірі болды.
Жұмыс сапары барысында Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров Ташкент облысының хокимі Зойир Мирзаевпен бірге бірқатар ірі өндірістік және туристік нысандарды аралап, Өзбекстандағы индустриялық даму мен инфрақұрылымды жаңғырту бағытындағы жобалармен танысты. Кездесулер барысында өнеркәсіптік кооперация, технологиялық өндірістерді дамыту, инвестиция тарту және туризм саласындағы тәжірибе алмасу мәселелері кеңінен талқыланды.
Соңғы жылдары Түркістан облысында да өнеркәсіп саласын әртараптандыруға ерекше көңіл бөлініп келеді. Өңірде жаңа индустриялық аймақтар құрылып, өндірістік парктер іске қосылуда. Ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу, құрылыс материалдарын өндіру, машина жасау, химия өнеркәсібі және логистика бағыттарында ондаған жоба жүзеге асырылып жатыр. Сарапшылардың пікірінше, мұндай халықаралық тәжірибе алмасулар Түркістан облысының индустриялық әлеуетін арттыруға және жаңа технологияларды енгізуге мүмкіндік береді.
Делегация алғашқы кезекте табиғи ландшафтпен үйлестірілген туристік кешендердің бірімен танысты. Онда табиғи ресурстарды сақтай отырып, заманауи туристік инфрақұрылымды дамытуға басымдық берілген. Кешен аумағында қонақүйлер, демалыс аймақтары, экологиялық туризм бағытындағы нысандар мен сервистік орталықтар орналасқан. Мамандар мұндай жобалардың ішкі туризмді дамытуға ғана емес, халықаралық туристер ағынын арттыруға да ықпал ететінін атап өтті.
Түркістан облысында да туризм экономиканың негізгі драйверлерінің бірі ретінде қарастырылып отыр. Соңғы жылдары Түркістан қаласында халықаралық деңгейдегі қонақүйлер, мәдени-туристік кешендер, жаңа әуежай және сервистік нысандар салынды. Сонымен қатар көне Сауран, Отырар, Сығанақ қалашықтары мен зиярат туризмін дамыту бағытындағы жобалар қолға алынған. Осы тұрғыдан алғанда Ташкент облысындағы туристік тәжірибе Түркістан өңірі үшін де маңызды үлгі саналады.
Сапар аясында делегация Алмалық қаласындағы ірі мыс байыту фабрикасының жұмысымен танысты. Кәсіпорын басшылығы өндірісті жаңғырту бағдарламасын ұсынып, минералдық ресурстарды терең өңдеу мен экспорттық әлеуетті арттыру бағытындағы жұмыстар туралы баяндады. Өндіріс орнында автоматтандырылған технологиялар мен заманауи инженерлік шешімдер кеңінен қолданылып жатқаны айтылды.
Мамандардың пікірінше, шикізатты терең өңдеу қазіргі экономиканың негізгі талаптарының біріне айналған. Өйткені дайын өнім өндіру арқылы өңірлердің бәсекеге қабілеттілігі артып, жоғары қосылған құны бар тауарлар көлемі көбейеді. Түркістан облысында да соңғы уақытта өндірісті шикізаттық модельден өңдеуші секторға көшіру бағытында жұмыстар жүргізілуде. Әсіресе құрылыс материалдары, тамақ өнеркәсібі және агроөнеркәсіптік кешенде қайта өңдеу үлесін арттыру көзделген.
Ахангарон ауданында Түркістан облысының әкімі климаттық техника өндіретін Premier Electrotech бірлескен кәсіпорнының жұмысымен танысты. Зауытта заманауи өндірістік желілер орнатылып, халықаралық сапа стандарттарына сәйкес өнім шығарылатыны көрсетілді. Делегация мүшелеріне өндіріс процесінің толық циклі таныстырылып, кәсіпорынның экспорттық мүмкіндіктері туралы ақпарат берілді.
Соңғы жылдары Түркістан облысында электротехника және машина жасау салалары да біртіндеп дами бастады. Өңірде трансформатор, кабель өнімдері, электр жабдықтары мен құрылыс индустриясына арналған техникалық құралдар шығаратын кәсіпорындар саны артып келеді. Сонымен қатар арнайы индустриялық аймақтарда жаңа өндірістер ашуға шетелдік инвесторларды тарту жұмыстары жалғасуда.
Жұмыс сапары барысында Eltech Industrial технопаркінің қызметіне ерекше назар аударылды. Аталған технопарк Өзбекстандағы электротехника өнеркәсібінің ірі өндірістік кластерлерінің бірі саналады. Мұнда мыс пен сирек жер металдарын өңдеуге бағытталған жоғары технологиялық өндірістер шоғырланған. Сонымен қатар өндірісті жергіліктендіру мен экспортқа бағытталған тауарлар шығару мәселесіне басымдық берілген.
Технопарк аумағында делегация жартылай өткізгіш технологиялар өндірісімен айналысатын кәсіпорындардың жұмысымен де танысты. Кәсіпорында SIM-карталарға, банк карталарына, электронды жеке куәліктер мен көлік карталарына арналған микропроцессорлық чиптер шығарылады. Заманауи технологиялар қолданылатын өндіріс орны цифрландыру мен жоғары технологиялық өнеркәсіптің даму үлгісі ретінде таныстырылды.
Сарапшылардың айтуынша, мұндай технологиялық өндірістерді дамыту Орталық Азия өңірі үшін стратегиялық маңызға ие. Өйткені әлемдік экономикада жоғары технологиялық өнім өндіретін елдердің бәсекелік артықшылығы артып келеді. Түркістан облысында да цифрландыру, инновациялық өндірістер мен технологиялық кәсіпкерлікті дамыту мәселесіне ерекше назар аударылып отыр.
Бүгінде Түркістан облысында жалпы аумағы мыңдаған гектарды құрайтын индустриялық аймақтар жұмыс істейді. Өндірістік инфрақұрылым тартылған бұл аумақтарда кәсіпкерлерге салықтық және инфрақұрылымдық жеңілдіктер ұсынылады. Сонымен қатар өңірде логистика, қоймалау, агроөнеркәсіп және құрылыс индустриясы бағыттарындағы инвестициялық жобалар саны артып келеді.
Жұмыс сапарының қорытындысы бойынша Түркістан облысының әкімі Өзбекстандағы өнеркәсіптік инфрақұрылымның даму қарқыны жоғары екенін атап өтті. Оның айтуынша, өндірістік үдерістерге заманауи технологияларды енгізу, өндірісті жергіліктендіру және экспортқа бағытталған кәсіпорындарды дамыту бағытындағы тәжірибе өңірлер арасындағы экономикалық ынтымақтастықты нығайтуға мүмкіндік береді.
Кездесулер барысында тараптар сауда-экономикалық байланыстарды кеңейту, бірлескен инвестициялық жобаларды жүзеге асыру, өнеркәсіптік кооперацияны дамыту және туризм саласындағы ынтымақтастықты күшейту мәселелерін талқылады. Сонымен қатар өңіраралық деңгейде тәжірибе алмасу және жаңа технологияларды енгізу бағытындағы әріптестікті жалғастыру жөнінде уағдаластыққа қол жеткізілді.
Мамандардың пікірінше, Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы қазіргі экономикалық саясат шекаралас өңірлердің өнеркәсіптік әлеуетін күшейтуге бағытталған. Бұл өз кезегінде жаңа өндірістердің ашылуына, инвестиция көлемінің артуына және жұмыс орындарының көбеюіне ықпал етеді.
Ташкент облысына жасалған жұмыс сапары да осы бағыттағы жүйелі жұмыстың жалғасына айналды. Сарапшылар мұндай кездесулер өңірлер арасындағы стратегиялық серіктестікті нығайтып қана қоймай, Түркістан облысының индустриалды-инновациялық дамуына жаңа серпін береді деп есептейді.